Rehber içeriği

Hanenizi hazırlamanız, tehlikeleri anlamanız ve doğru resmî yerel kaynaklara ulaşmanız için pratik genel bakışlar.

Orman yangını
Resmî talimatlar her zaman önceliklidir.
  • Tahliye güzergâhlarını öğrenin, evin çevresindeki yanıcı malzemeyi azaltın; belgeleri ve ilaçları hazır tutun.
  • Söylendiği anda ayrılın; dumandan ve bitki örtüsünden uzaklaşın, eşyalarınız için geri dönmeyin.
  • Yalnızca izin verildiğinde dönün; kül, dengesiz ağaçlar ve hasarlı yapılardan kaçının.

Adım adım pratik rehber

Orman yangını, ormanlar, çalılıklar ve otlaklar gibi doğal alanlarda kontrolsüz yanan ve rüzgâr ile arazinin itmesiyle hızla ilerleyebilen bir yangındır. Tehlike yalnızca alevler değildir: duman kilometrelerce taşınabilir ve astımı, kalp veya akciğer hastalığı olanlar, yaşlılar ve çocuklar için nefes almayı zorlaştırabilir. Risk altındaki bir bölgede yaşıyorsanız yapabileceğiniz en yararlı şey, nasıl uyarılacağınızı, hangi yoldan ayrılacağınızı, nereye gideceğinizi ve neleri götüreceğinizi önceden bilmektir. Yetkililer tahliye emri verdiğinde hemen ayrılmak en güvenli seçimdir, çünkü itfaiyeciler sizin göremediklerinize göre karar verir.

Öncesi: neler hazırlanmalı

  1. Yetkililerin uyarı göndermek için hangi kanalları kullandığını (telefon uyarıları, sirenler, radyo, resmî web siteleri ve hesaplar) öğrenin ve hepsine kaydolun. Hiçbir kanal her zaman güvenilir değildir.
  2. Tahliye güzergâhlarını ve toplanma noktalarını yerel yönetiminize veya sivil savunma hizmetine sorun. Bölgenizden en az iki çıkış yolu belirleyin ve nereye gideceğinize karar verin.
  3. Bir hane planı yazın: kim kimi alacak, nerede buluşulacak, telefon hatları meşgulse nasıl haberleşilecek. Evcil hayvanları, yaşlı veya engelli aile üyelerini ve okulların ile işyerlerinin planlarını ekleyin.
  4. Kapının yanında bir kaçış çantası hazırlayın: belgeler (ve kopyaları), ilaçlar, su, el feneri, şarj cihazları, powerbank, yedek gözlük ve olanaklarınız varsa duman için ince parçacıkları filtreleyen maskeler (N95 veya FFP2).
  5. Evinizin çevresindeki kuru yaprakları, dalları, odun yığınlarını ve diğer yanıcı malzemeleri yerel yetkililerin verdiği kurallara ve mesafelere uygun olarak temizleyin. Olukları ve çatıyı kontrol edin.
  6. Dış havadan ayrılabilen, iyi kapanan kapıları ve pencereleri olan bir oda seçin. Taşınabilir bir hava temizleyiciniz varsa dumanlı günler için orada tutun.
  7. Önemli belgeleri ve sigorta poliçelerini güncel tutun; kopyalarını, dijital olanı da dahil, güvenli bir yerde saklayın.

Sırasında: neler yapılmalı

  1. Resmî talimatlara uyun ve radyonuzu veya telefonunuzu açık tutun. Emir tahliye ise hemen ayrılın: alev görene kadar beklemeyin.
  2. Kaçış çantanızı, evcil hayvanlarınızı ve size bağımlı kişileri alın ve gidin. Eşyalar için geri dönmeyin.
  3. Zaman varsa, güvenliyse ve yerel rehberlik öneriyorsa kapıları ve pencereleri kapatın. Yangın yakınsa başka hiçbir şeyle zaman harcamayın.
  4. Yalnızca yetkililerin verdiği güzergâhları kullanın. Arabada, yerel rehberlik aksini söylemedikçe camları kapalı tutun, havalandırmayı iç hava devridaimine alın ve farlarınızı yakın. Dumanda durmayın ve yolları acil durum araçlarına açık tutun.
  5. Dışarıda yakalanırsanız, ateşten uzaklaşın; asla rüzgârın estiği yöne gitmeyin: yangın o yönde sizin koşabileceğinizden daha hızlı ilerler. Çıplak zemine, bir dereye veya daha önce yanmış bir alana gidin. Yolda kalmayın: kurtarıcıları engellersiniz.
  6. Ayrılamıyorsanız, sağlam bir binaya sığının: tüm kapı ve pencereleri kapatın ve pencerelerden uzak durun. Acil servisleri arayıp nerede olduğunuzu söyleyin ve görülebilmeniz için ışıkları açın. Burun ve ağzın üzerindeki ıslak bez bir filtre değildir: varsa N95 veya FFP2 maske kullanın. Yardımın gecikebileceğini unutmayın.
  7. Tahliye emri yoksa ama duman varsa içeride güvenli bir yerde kapıları ve pencereleri kapalı tutarak kalın. Klimayı kapatın veya iç hava devridaimine alın ve hava temizleyicili kapalı odayı kullanın.
  8. Dumanda dışarı çıkmak zorundaysanız N95 veya FFP2 maske takın: ince parçacıklara karşı bez veya cerrahi maskeden çok daha iyi korur.
  9. Arama yerine kısa mesaj kullanın: bu, hatları acil durumlar için boş tutar. Ailenize güvende olduğunuzu söyleyin.

Sonrası: normale dönüş

  1. Yetkililer güvenli olduğunu söyleyene kadar eve dönmeyin. Alevler gözden kaybolduğunda tehlike bitmez.
  2. Sıcak küllerden, kömürleşmiş ağaçlardan, için için yanan enkazdan ve canlı közlerden kaçının: zemin sizi yakabilecek veya başka bir yangın çıkarabilecek sıcak noktaları gizleyebilir.
  3. Temizlik yaparken koruyucu giysiler (uzun kollu, uzun pantolon, iş eldivenleri, sağlam ayakkabılar) ve solunum maskesi takın; daha az toz kalkması için enkazı ıslatın.
  4. Hasarı fotoğraflayın, kaybolan eşyaların listesini çıkarın ve sigortacınızla iletişime geçin. Bölgedeki su ve yiyecek konusunda resmî rehberliğe uyun.
  5. Astımınız veya başka bir akciğer rahatsızlığınız varsa ya da duman size belirti verdiyse efordan kaçının ve doktorunuzun tavsiyesine uyun. Gününüzü yönlendirmek için resmî hava kalitesi uyarılarını kullanın.

Kaçınılacak hatalar

  • Karar vermeden önce alevleri görmeyi beklemek: o zaman güvenle ayrılmak için çoğunlukla çok geçtir.
  • Tahliye emri verildiğinde evi savunmak için kalmak: sizi ve sizi almaya gelmek zorunda kalanları riske atar.
  • Eşyalar, evcil hayvanlar veya unutulan belgeler için geri dönmek: yeniden girmek yerine kurtarıcılara söyleyin.
  • Dumandan koruduğunu sanarak bez, ıslak bez veya cerrahi maske takmak: en küçük parçacıkları filtrelemez. N95 veya FFP2 maske kullanın.
  • Araç kullanırken dumanda durmak veya yavaşlamak ya da verilmeyen güzergâhları kullanmak: kurtarıcıları engeller ve mahsur kalabilirsiniz.
  • Çok sayıda telefon görüşmesi yapmak: hatları aşırı yükler. Kısa mesajlar daha iyidir.
  • Rüzgârın estiği yönde koşmak veya yaya olarak yolda kalmak: yangın koşabileceğinizden daha hızlı yayılır ve kurtarıcıları engellersiniz.
Ne zaman hemen yardım alınmalı
  • Mahsur kaldıysanız, yangın veya dumanla çevriliyseniz ya da tahliye edemiyorsanız: hemen acil servisleri arayın ve nerede olduğunuzu söyleyin.
  • Evlerin veya yolların yakınında yeni bir yangın veya yoğun duman görürseniz ve kimse bildirmiş gibi görünmüyorsa: hemen acil servislere haber verin.
  • Nefes almakta zorlanıyorsanız, göğüs ağrınız, şiddetli öksürüğünüz veya temiz havaya geçince hafiflemeyen hırıltılı nefes alma varsa: acil servisleri arayın veya tıbbi yardım alın.
  • Yanıklarınız varsa veya birinin giysileri yanıyorsa: hemen acil servisleri arayın.
  • Yakınınızdaki yaşlı, hasta veya engelli bir kişi kendi başına tahliye edemiyorsa: hemen sivil savunma yetkililerine ve acil servislere söyleyin.

Öncesi: Orman yangını

Tahliye güzergâhlarını öğrenin, evin çevresindeki yanıcı malzemeyi azaltın; belgeleri ve ilaçları hazır tutun.

Buradan başlayın
  • Olası tehlikeleri ve yerel resmî talimatları belirleyin.
  • İlaçları, engelli bireyleri, çocukları, yaşlıları, evcil hayvanları ve ulaşımı dahil edin.
  • Elinizdekini kullanın, dikkatle ekleyin ve düzenli aralıklarla kontrol edin.

Sırasında

Söylendiği anda ayrılın; dumandan ve bitki örtüsünden uzaklaşın, eşyalarınız için geri dönmeyin.

Resmî talimatlar her zaman önceliklidir.

Yerel olarak hangi kamu uyarılarının, uygulamaların, SMS'lerin, sirenlerin, radyo ve hava durumu kanallarının çalıştığını kontrol edin.

Sonrası

Yalnızca izin verildiğinde dönün; kül, dengesiz ağaçlar ve hasarlı yapılardan kaçının.

Planı kişilere uyarlayın

İlaçları, engelli bireyleri, çocukları, yaşlıları, evcil hayvanları, dili, ulaşımı ve elektriğe veya suya bağımlılığı dahil edin.

  • Yerel önerilere uygun kaplarda su
  • Hane için uygun, uzun süre dayanan yiyecekler
  • Elle açılan konserve açacağı ve özel beslenme ihtiyaçları
  • Kişisel ilaçlar ve tedaviye ilişkin bilgiler
  • İlk yardım ve hijyen ürünleri
  • Gözlük, yardımcı cihazlar ve özel malzemeler
  • El feneri, uyumlu piller ve radyo
  • Powerbank'ler, kablolar ve kâğıt üzerinde kişi listesi

Ülke bilgileri: Uluslararası

Aynı tehlike, farklı yerlerde farklı davranışlar gerektirebilir.

Hükümete, sivil savunma makamlarına, yerel yönetime, meteoroloji hizmetine ve ulusal Kızılhaç veya Kızılay derneğine başvurun.

Acil tıbbi yardım, itfaiye, polis ve temel hizmetler için resmî numaraları bulun ve kaydedin.

Sık sorulan sorular

Tahliye mi etmeliyim yoksa evde mi kalmalıyım?

Yerel yetkililerin talimatlarına uyun: tahliye emri varsa hemen ayrılın. Emir yoksa ama duman varsa kapılar ve pencereler kapalı, güvenli bir yerde kalın.

Hangi maske dumana karşı korur?

N95 veya FFP2 gibi ince parçacıkları filtreleyen, doğru takılmış bir maske. Bez ve cerrahi maskeler dumandaki küçük parçacıkları filtrelemez.

Dışarıda duman varken evde havayı nasıl temiz tutarım?

Pencereleri ve kapıları kapalı tutun ve dış havadan ayıracağınız bir oda seçin. Taşınabilir bir hava temizleyici yardımcı olur; klima kullanıyorsanız iç hava devridaimine alın.

Yangından sonra ne zaman dönebilirim?

Yalnızca yetkililer güvenli olduğunu söylediğinde. O zaman bile sıcak küllere, közlere ve enkaza dikkat edin ve ellerinizi, vücudunuzu ve solunum yollarınızı koruyun.

Bu rehber her duruma uygulanır mı?

Hayır. Bir düzenleme temelidir; tehlike, konum ve resmî talimatlar farklı davranışlar gerektirebilir.

Resmî kaynaklar

Hours72Kit bir acil durum hizmeti değildir. Resmî ulusal ve yerel kaynakları her zaman doğrulayın.

POCKET72 · GELİŞTİRME AŞAMASINDA

Kişisel planınız, her zaman yanınızda.

Pocket72; kontrol listelerini, hane ihtiyaçlarını ve düzenli gözden geçirmeleri bir araya getirecek.

pocket72.com'u ziyaret edin ↗App Store ve Google Play: daha sonra